گرچه فارسى بود عوام نمىتوانستند از آن بهره گيرند ، ازاين‌روى اين را نگاشت . و در آن داستانها و تواريخ گنجاند تا همهء فارسىزبانان از آن بهره گيرند » . در دو مجلد ، يكم 30 و دوم 60 « باب » . آغاز ( ج 1 ) : حمد و ثناى خداى را كه خالق اجسام است و هيأت منفرد . . . قادر و عالم به ذات ، محصى حركات و سكنات ، مالك جود و احسان . نسخه‌ها 2 / 852 ( 2 نسخه ) ؛ ذريعه 3 / 318 « تبصرة العوام » به تفصيل ، همانجا 21 / 239 « معرب تبصرة . . . » ، همانجا 24 / 123 به تفصيل ؛ فرهنگ ايران‌زمين 12 / 102 ، 118 ؛ مجلهء ادبيات تهران س 7 ش 2 . اشكورى 8 / 183 ؛ فيلم 1 / 265 ( 2 نسخه ) ؛ ملك 4 / 817 . * نسبت افراد . دهدار - حقيقت ادراك . * نصايح به طالبان حكمت . بابا افضل - بخش فلسفهء عملى . * نعمت‌ها و خوشىها و لذت‌ها . رسالهء اسماعيلى . از خواجه نصير الدين طوسى ، محمد فرزند محمد ( 597 - 672 ق / 1273 م ) . گفتارى است كوتاه ، بخشبندىنشده . آغاز مىشود به اينكه بيشتر گويند لذت‌ها بر سه گونه است : شكم ، فرج و پوشاك . و جمله جانوران در اين لذت‌ها با مردم شريكند . پس هركه تنها به اين لذت‌ها مشغول باشد به پايهء جانوران كفايت كرده است . خواجه گفتارى ديگر در اين زمينه به عربى نيز دارد ( مدرس رضوى ، احوال و آثار خواجه 572 « رسالة النصيرية » ) . آغاز : خواجه نصير الدين محمد طوسى مىفرمايد : مردم بيشترين ، اين‌چنين گويند ، كه هرچه طبع و نفس را خوش آيد نعمت بود و اين خوشىها و لذت‌ها بر سه وجه است . مدرس رضوى ، احوال و آثار 592 « رساله در نعمت‌ها و . . . » ؛ اعلام 2 / 1242 طوسى ؛ طبقات 7 / 168 ؛ مشار ، مؤلفين 5 / 730 . * نفايس الارقام . خواجه محمد دهدار فرزند محمود ، ( د 1016 - 1608 م ) . در اثبات واجب به شيوهء متكلّمان و حكما و صوفيان و ابطال دور و تسلسل ، در 10 « رقم » : 1 - در ابطال دور ، 2 - در ابطال تسلسل ، 3 - برهان سلم ، 4 - اثبات واجب به طريق متكلمان ، 5 - اثبات واجب به طريق حكما ، 6 - دلايلى كه خاص حكيم و يا متكلم نيست ، 7 - توحيد ، 8 - توحيد به طريق حكما ، 9 - توحيد به مشرب صوفيان ، 10 - در تلويح بر خاتمه : ذاتى بودن مواد سه‌گانه ، وجوب و امكان و تشكيك و ماهيت نداشتن وجوب . اين گفتار به كوشش محمد حسين اكبرى ساوى در « رسايل دهدار » 1375 خ ، در « دفتر نشر ميراث مكتوب » ص 309 - 332 چاپ شده است . آغاز : ثنا و ستايش مر خداوندى را كه دليل است ذات او بر ذات او . و منزه است از مجانست . مشترك 2 / 988 ( 1 نسخه ) ، همانجا 3 / 2071 ( 1 نسخهء ديگر ) ؛ همانجا 1 / 6 « الف انسانيت » ؛ اعلام 3 / 3081 ؛ نسخه‌ها 2 / 852 ( 10 نسخه ) . آستان قدس 4 / 264 ، همانجا ، نامگو 585 ؛ اشكورى 19 / 169 ؛ الهيات تهران 1 / 258 ؛